Anonieme berichten op het internet

1 Januari 2012 - Intellectueel eigendomsrecht nieuws

Als ondernemer streeft u er naar uw klanten, personeel en andere stakeholders zoveel mogelijk tevreden te stellen. Toch kan het toch voorkomen dat u geconfronteerd wordt met uitlatingen van ontevreden klanten, ex-werknemers of bijvoorbeeld concurrenten, over uw onderneming. Het internet biedt daartoe volop mogelijkheden, via allerhande websites, fora, reviewsites, etc.

Uiteraard is het in beginsel een ieders goed recht om zijn mening te uiten. Sterker nog, dat is een grondrecht. Maar dat recht is niet onbegrensd. Het is niet toegelaten de reputatie van uw onderneming aan te tasten door feitelijk onjuiste mededelingen of onnodig grievende waarde-oordelen. In dat geval kunt u immers op grond van onrechtmatige daad een verbod en/of schadevergoeding eisen. Maar het probleem is dat op internet de publicist vaak anoniem is. Wat kun u daar nu aan doen?

De tussenpersoon

Vrijwel altijd zal er uiteindelijk een derde zijn die identificerende gegevens van de publicist heeft. Meestal gaat het daarbij om een internetprovider of een host die de publicist kan identificeren op basis van een ip-adres. U kunt zich tot deze derde wenden met het verzoek om afgifte van die gegevens. Die zal die gegevens meestal niet zonder meer aan u verstrekken. Sterker nog, vaak mag hij dergelijke gegevens op grond van de Wet Bescherming Persoonsgegevens helemaal niet aan anderen verstrekken. Maar onder omstandigheden rust op een dergelijke tussenpersoon een verplichting tot verstrekking van naam, adres en woonplaatsgegevens aan iemand die stelt dat de anonieme publicist een onrechtmatige daad jegens hem heeft begaan.

Rechtspraak verstrekking naw-gegevens

In het standaardarrest over dit onderwerp, Lycos/Pessers1, wilde een postzegelhandelaar zich niet neerleggen bij de weigering van host Lycos om de gegevens te verstrekken van degene die op een door Lycos gehoste website anoniem een bericht had achtergelaten over fraude gepleegd door die postzegelhandelaar op Ebay. De zaak is uiteindelijk tot aan de Hoge Raad uit geprocedeerd. De Hoge Raad was van oordeel dat -zakelijk weergegeven- de gegevens moeten worden verstrekt als

voldoende aannemelijk is dat de informatie jegens de eiser onrechtmatig en schadelijk is;
de eiser een reëel belang heeft bij verkrijging van de NAW-gegevens;
aannemelijk is dat in het concreet geval geen minder ingrijpende mogelijkheid bestaat om de NAW-gegevens te achterhalen, en
de afweging van de betrokken belangen meebrengt mee dat het belang van de eiser behoort te prevaleren.

Dit is nog steeds het toetsingskader dat door veel internetproviders gebruikt wordt om een verzoek te toetsen. Maar in een zaak tussen het bedrijf 123Video en Ziggo weigerde Ziggo NAW-gegevens te verstrekken van een Ziggo abonnee die in strijd met het auteursrecht videobestanden had geupload, ondanks dat 123Video geen andere mogelijkheden leek te hebben om achter de identiteit van de onrechtmatig handelende Ziggo abonnee te komen. Het Gerechtshof te Amsterdam keurde die weigering goed.2 Het Hof vond dat de belangen van Ziggo bij haar reputatie en bij haar verplichting de privacy van haar abonnees te beschermen zwaarder woog dan de belangen van 123Video. Daarbij speelde mee dat 123Video een ondernemingsmodel gebruikte waarbij haar klanten lid konden worden door opgave van slechts een e-mailadres waarbij er verder geen controle was op de identiteit van de leden. Volgens het Hof bracht die keuze mee dat als één van die leden onrechtmatig handelt, 123Video het aan zichzelf en het door haar gekozen ondernemingsmodel te wijten had dat zij niet de NAW-gegevens waarop die persoon aangesproken kon worden, voorhanden had.

Tenslotte kan nog gewezen worden op een recente zaak van de voorzieningenrechter te Breda. In deze zaak ging het om het bedrijf Ischa B.V. dat failliet gegaan was op 28 juni 2011. Op die datum verscheen op de website www.allepersberichten.nl een bericht met de tekst “wij willen vanuit het personneel opheldering geven over [..] dit onterechte faillissement.” De inhoud van het bericht bestond uit beschuldigingen van oplichting en verduistering door eisers en zij werden verantwoordelijk gehouden voor het faillissement van Ischa B.V. De serviceprovider had op vordering van eisers de informatie verstrekt dat het bericht haar was toegezonden vanuit het IP-adres van Ischa B.V. op 28 juni 2011 en dat haar verder niet meer bekend was over de afzender. Eisers hadden de curator van Ischa B.V. in kort geding gedagvaard met de eis tot afgifte van de NAW-gegevens van de werknemers. De voorzieningenrechter vond dat nu curator de gegevens paraat had, het hem geen enkele moeite kostte die gegevens te verschaffen en niet gebleken was dat eisers de gegevens op andere manier konden krijgen, het onrechtmatig was van de curator om de NAW-gegevens van de werknemers niet te verstrekken. De vordering werd daarom toegewezen op straffe van een dwangsom.

Conclusie

Het gebeurt tegenwoordig steeds meer dat derden, of dat nu oud-werknemers, concurrenten of ontevreden klanten zijn, zich anoniem uitlaten over uw onderneming. Internet biedt daarvoor volop podia. Van belang is echter dat u zich niet alles hoeft te laten welgevallen en dat u vanwege de anonimiteit op internet niet bij voorbaat met lege handen staat. Het is wel degelijk mogelijk om hard op te treden tegen onjuiste, kwaadaardige informatie over uw onderneming.

Voor meer informatie of advies over dit onderwerp kunt u contact opnemen met Anand Bonder van de sectie intellectuele eigendom (tel: 010-7504475 of e-mail anand.bonder@thladvocaten.nl)